چکیده
فرهنگ به‌عنوان زیرساخت هویت جمعی و شالوده سامان اجتماعی، نقشی تعیین‌کننده در جهت‌گیری‌های ارزشی و الگوی زیست جوامع ایفا می‌کند. شتاب تحولات رسانه‌ای، ارتباطی و فناوری در دهه‌های اخیر، محیط فرهنگی را به عرصه‌ای پیچیده و چندلایه بدل ساخته و ضرورت وجود مدیریتی راهبردی، کارآمد و عدالت‌محور را دوچندان کرده است. اندیشه‌های آیت‌الله خامنه‌ای «مدّظلّه‌العالی» در حوزه فرهنگ، با تأکید بر استقلال فرهنگی، عدالت اجتماعی و صیانت از هویت ایرانی–اسلامی، چارچوبی مفهومی برای اصلاح و ارتقای حکمرانی فرهنگی ارائه می‌دهد. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش ترکیبی (تحلیل مضمون در کنار تحلیل سیاستی)، به واکاوی خط‌مشی‌های فرهنگی مورد تأکید ایشان پرداخته و اصول حاکم عدالت‌محور بر مدیریت فرهنگی را استخراج می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که فاصله موجود میان وضعیت کنونی فرهنگ و آرمان‌های ترسیم‌شده، بیش از آنکه ناشی از کمبود منابع باشد، ریشه در ضعف سیاست‌گذاری، ناهماهنگی نهادی و کم‌توجهی به ارزش‌های اصیل فرهنگی دارد. نتایج نشان می‌دهد که به‌کارگیری نظام‌مند رهنمودهای فرهنگی رهبری، می‌تواند زمینه‌ساز طراحی الگوی کارآمد مدیریت فرهنگی، افزایش انسجام سیاستی و تحقق عدالت فرهنگی در ابعاد توزیعی، ساختاری و مشارکتی باشد.