1
دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مبانی نظری اسلام، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
2
دانشیار، گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
3
دانش آموخته دکتری جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران.
10.22034/saas.2026.559796.1149
چکیده
این پژوهش به استخراج، نظام‌بخشی و بازساختِ معیارهای تشخیص «ارزش» از «ضدارزش» در حوزه‌های اعتقادی، اخلاقی و اجتماعی (و نیز دلالت‌های سیاسی آن) در منظومه فکری آیت‌الله جوادی‌آملی می‌پردازد. مسئله پژوهش آن است که کدام اصول اعتقادی، معرفتی و اخلاقی در اندیشه جوادی‌آملی ملاک معتبر تشخیص ارزش اعتقادی، اخلاقی و اجتماعی اند و چگونه این ملاک‌ها نسبت به معیارهای ظاهریِ رایج بازتعریف و اولویت‌بندی می‌شوند. روش پژوهش توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر خوانشِ نظام‌مند متون تفسیری، اجتماعی و سیاسی و فلسفیِ جوادی‌آملی است؛ متن‌ها به‌صورت گزینشی و با رویکرد تماتیک تحلیل شد تا مؤلفه‌ها، روابط علی و سلسله‌مراتبی میان معیارها نمایان گردد. یافته‌ها نشان می‌دهد که جوادی‌آملی معیارهای ناپایدار و ظاهری (ثروت، کثرت، قدرت سیاسی، منافع شخصی،سیاسی و اجتماعی، رأی عمومی اجتماعی، قرابت اجتماعی) را فاقد اتقان ارزشی می‌داند؛ در مقابل، مجموعه‌ای هفت‌گانه از ملاک‌های اصیل را معرفی و با یک ساختارِ روابطی (سلسله‌مراتبی و علی) مرتبط می‌سازد، که ریشه در اعتقادی ترین لایه‌های فکری او دارد: عقل و فطرت، اخلاص و نیتِ اطاعتی، پیروی از سیره انبیا و معصومین، علم همراه با عمل، انطباق با حق و عدالت، صفات و اعمال پایدار مبتنی بر جهان‌بینی توحیدی و تطابق با عرف متدین. مدل مفهومی حاصل تأکید می‌کند که ارزش اعتقادی، اخلاقی، سیاسی و اجتماعی محصول هم‌افزایی معرفت، نیت و عمل در پرتو عقل و فطرت توحیدی است. یافته‌ها پیامدهایی نظری و روش‌شناختی برای مطالعات اخلاق دینی، مطالعات اعتقادی، سیاسی و اجتماعی، طراحی ابزار سنجش اخلاقی و پژوهش‌های تطبیقی ارائه می‌دهد.
شاکر خوشرودی، هاجر، رضایی، مهران و بهشتی نژاد، سیدمحمدصالح. (1405). معیار تمایز ارزش ها و ضد ارزش های اعتقادی، اخلاقی و اجتماعی بر اساس دیدگاه آیت الله جوادی آملی. مطالعات اعتقادی سیاسی، ()، 15–29. https://doi.org/10.22034/saas.2026.559796.1149
MLA
شاکر خوشرودی، هاجر، رضایی، مهران، و بهشتی نژاد، سیدمحمدصالح. "معیار تمایز ارزش ها و ضد ارزش های اعتقادی، اخلاقی و اجتماعی بر اساس دیدگاه آیت الله جوادی آملی"، مطالعات اعتقادی سیاسی، ، 1405، 15–29. doi: 10.22034/saas.2026.559796.1149
HARVARD
شاکر خوشرودی، هاجر، رضایی، مهران، و بهشتی نژاد، سیدمحمدصالح. (1405). 'معیار تمایز ارزش ها و ضد ارزش های اعتقادی، اخلاقی و اجتماعی بر اساس دیدگاه آیت الله جوادی آملی'، مطالعات اعتقادی سیاسی، (), pp. 15–29. doi: 10.22034/saas.2026.559796.1149
CHICAGO
شاکر خوشرودی، هاجر، رضایی، مهران و بهشتی نژاد، سیدمحمدصالح، "معیار تمایز ارزش ها و ضد ارزش های اعتقادی، اخلاقی و اجتماعی بر اساس دیدگاه آیت الله جوادی آملی." مطالعات اعتقادی سیاسی، (1405): 15–29, doi: 10.22034/saas.2026.559796.1149
VANCOUVER
شاکر خوشرودی هاجر، رضایی مهران، بهشتی نژاد سیدمحمدصالح. معیار تمایز ارزش ها و ضد ارزش های اعتقادی، اخلاقی و اجتماعی بر اساس دیدگاه آیت الله جوادی آملی. اعتقادی سیاسی. 1405;():15–29. doi: 10.22034/saas.2026.559796.1149
