مطالعات اعتقادی سیاسی

مطالعات اعتقادی سیاسی

واکاوی موانع و عوامل خلاقیت در سازمان از منظر قرآن کریم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری قرآن و مدیریت دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه ، قم ، ایران
2 استاد یار و عضو هیئت علمی قرآن و مدیریت ، دانشگاه جامعه المصطفی العالمیه، قم ، ایران
3 مدرس دروس معارف اسلامی دانشگاه امام علی (ع)
10.22034/saas.2025.535968.1128
چکیده
واکاوی خلاقیت و موانع آن در سازمان‌های اسلامی، به‌ویژه از منظر متون اصیل قرآنی، می‌تواند الگویی کارآمد برای مدیریت تحول‌آفرین در عصر امروز ارائه دهد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل عمیق عوامل زمینه‌ساز و موانع بازدارنده خلاقیت در سازمان‌ها، به ویژه با تمرکز بر آموزه‌های قرآن کریم و تفاسیر معتبر شیعه و اهل سنت، انجام شده است. روش تحقیق کیفی بوده و از تحلیل متون قرآنی، بیانات رهبر معظم انقلاب و مصاحبه‌های نیمه‌ساختارمند با صاحب‌نظران سازمانی بهره جسته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که مهم‌ترین موانع خلاقیت در سازمان‌ها از نگاه قرآن عبارت‌اند از جمود و تحجر فکری، تسلیم در برابر جبرگرایی، غفلت از ذکر خداوند، عدم توجه به خرد جمعی، تقویت روزمرگی و تقلید کور، فقدان اعتماد به نفس، و نگرش منفی به امکان تغییر. همچنین، قرآن بر توانمندسازی خرد و تدبیرورزی، ترویج فرهنگ مشاوره و شجاعت فکری، ضرورت پیوند بین ایمان و عمل و مبارزه با سلطه گروه‌های فرصت‌طلب تأکید دارد. بر این اساس، برای ارتقاء خلاقیت سازمانی باید موانع فکری، فرهنگی و ساختاری به گونه‌ای بنیادین رفع گردد و زمینه بروز نوآوری در سازمان‌ها فراهم آید. یافته‌های این پژوهش ضمن ارائه مدلی نظری مطابق با مبانی دینی، راهکارهای کاربردی جهت تحول فرهنگ سازمانی و پرورش خلاقیت کارکنان ارائه می‌دهد.
کلیدواژه‌ها