1
دانشجوی دکترا علوم و قرآن حدیث دانشگاه باقر العلوم (ع)
2
استادیار گروه ارتباطات اجتماعی، دانشگاه ادیان و مذاهب قم
3
دانشیار و عضو هیئت علمی موسسه امام خمینی (ره)
4
دانشیار و عضو هیئت علمی موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)
10.22034/saas.2025.212972
چکیده
تعداد بالا و تنوع مخاطبین و غلبۀ قشر جوان، پادگانها را به یکی از مهمترین بسترهای تبلیغ دینی تبدیل کرده است؛ اما این محیط تبلیغی همانند سایر محیطهای تبلیغی، دارای فضا، ساختارها و قواعد مخصوص به خود است که وجود این ویژگیها و اقتضائات محیطی میتواند بر محتوا و شیوه تبلیغ مبلغّان دینی تأثیر بهسزایی داشته باشد و غفلت از آنها ممکن است فرایند تبلیغی را با اخلال و آسیبهایی جدّی مواجه سازد که همۀ این موارد نشان از اهمیت تبیین تفاوتهای پادگان با سایر عرصههای تبلیغی و نحوۀ مواجهۀ مبلّغ در این شرایط دارد. این پژوهش با رویکرد توصیفی- تحلیلی و با مشاهدۀ غیرمشارکتی، بر اساس تجربههایی که طی سالهای متمادی در پادگانها بهدست آمده، به تشریح فضای محیطی پادگان پرداخته و نکاتی جهت راهنمایی مبلّغان دینی ارائه شده است. برخی از یافتههای پژوهش حاکی از این است که در محیط پادگان درخواستهای اداری مکرّری از روحانی میشود که مبلّغ باید زیرکانه به سربازان بفهماند حق دخالت در مسائل اداری را ندارد. همچنین در پادگان اقوام، مذاهب و حتی ادیان مختلفی وجود دارد که یک مبلّغ باید در صحبتهای خود به حساسیتهای مذهبی توجه بیشتری داشته باشد و از گفتن مسائلی که قابل هضم برای عموم نیست خودداری کند.
