سازمان عقیدتی سیاسی ارتش جمهوری اسلامی ایران مطالعات اعتقادی سیاسی 3060-5628 3 6 2026 02 20 pushesh ve hayaye zanan dar doreh piambar A Comparative Study of the Obligation of Ḥijāb in the Period of Jāhiliyyah and Early Islam مطالعه ی تطبیقی فریضه ی حجاب در دوران جاهلیت و صدر اسلام 29 45 241922 10.22034/saas.2026.554758.1147 FA سید محمد سیدیان دانشجوی دکتری تاریخ اسلام ، دانشگاه مذاهب اسلامی، تهران ، ایران Journal Article 2025 06 12 yeki az moteomtarin mosael dar din eslam, pushesh sahih mardan ve zanan moslaman est. vajebi keh dar zandegi ruzmareh tamami moslamanan besiar mw̉sar budeh est ve an ra bah onvan zarvari din danstehand ve dar tul 14 gharn movaze mokhtelfi ra az soye hakkam javame eslami az johat hamayat ve moteojjoorit bah khod dideh est. masaletyi keh emruzeh besiar motrh mishod, kifit pushesh zanan dar hokomet piambar eslam (se) est. inkeh pushesh zanan dar dorĥ̉ jaolit ve raftar anan dar khsus mardan chegoneh budeh est? vakonash piambar eslam (e) ve ayat gharan dar moghabel kifit pushesh ve barkhord zanan moslaman chegoneh budeh est? yani aya gharan ve piambar (se) barkhordi enfaali nasbat bah in masaleh dashtehand ya bar asas sent tadrij ve vas ạ̹drạḵy̰ ve mali anan, vakonash neshan dadand? ve dar npar do sort, moghdar moord nazar az pushesh ve raftar menasb zanan cheh hadi budeh est? dar in zamineh ketabeya ve pajooshesaye faravani dar asr moaser shodeh est keh mitavand baraye taein mozoat farei in bahs, ranpannamaye menasbi baraye mahghin bashod ketab "masaleh hojab" motafkhsar shehid mortazi matehsari mozoat motededi az hojab ra bian mikand npamchon felsefeh hojab, hojab dar eghavam digar ve... dar bakhshi niz bah tabiyn ayat marbut bah hojab mipardazad ve nakat tahlili menasbi ra araeh mikand. ketab "hojab sharei dar asr piambraslam (se)" asar aghaye amir tarkashvand az heys gosterĥ̉ mozoat marbut bah pushesh dar dorĥ̉ jaolit ve dorĥ̉ piambar eslam besiar mafid est ve ranpannamaye khobi baraye pajooshgaran dar in arseh mibashod npar chand az heys tahlil ve natijekgiri akhtelaf nazareyayi ba ishan darim یکی از مهمترین مسائل در دین اسلام، پوشش صحیح مردان و زنان مسلمان است. واجبی که در زندگی روزمره تمامی مسلمانان بسیار مؤثر بوده است و آن را به عنوان ضروری دین دانسته‌اند و در طول 14 قرن مواضع مختلفی را از سوی حکّام جوامع اسلامی از جهت حمایت و مهجوریت به خود دیده است. مسأله‌ای که امروزه بسیار مطرح می‌شود، کیفیت پوشش زنان در حکومت پیامبر اسلام (ص) است. اینکه پوشش زنان در دورۀ جاهلیت و رفتار آنان در خصوص مردان چگونه بوده است؟ واکنش پیامبر اسلام (ع) و آیات قرآن در مقابل کیفیت پوشش و برخورد زنان مسلمان چگونه بوده است؟ یعنی آیا قرآن و پیامبر (ص) برخوردی انفعالی نسبت به این مسأله داشته‌اند یا بر اساس سنت تدریج و وسع إدراکی و مالی آنان، واکنش نشان دادند؟ و در هر دو صورت، مقدار مورد نظر از پوشش و رفتار مناسب زنان چه حدّی بوده است؟<br>در این زمینه کتاب‌ها و پژوهشهای فراوانی در عصر معاصر شده است که می‌تواند برای تعیین موضوعات فرعی این بحث، راهنمای مناسبی برای محققین باشد. کتاب "مسأله حجاب" متفکّر شهید مرتضی مطهّری موضوعات متعدّدی از حجاب را بیان می‌کند همچون فلسفه حجاب، حجاب در اقوام دیگر و... در بخشی نیز به تبیین آیات مربوط به حجاب می‌پردازد و نکات تحلیلی مناسبی را ارائه می‌کند.<br>موضوع مورد بحث ما از دو جهت مقیّد است. اول آنکه ما در این مقاله دربارة پوشش زنان بحث خواهیم کرد. هرچند گسترة بحث از پوششِ صحیح، شامل مردان نیز می‌باشد امّا برای حفظ اختصار و رعایت حجم مقاله و اهمیت مسأله پوشش زنان در جامعه، موضوع را محدود به پوشش زنان کردیم. دوم آنکه ظرف زمانی این تحقیق مقیّد به دورة پیامبر گرامی اسلام (ص) می‌باشد هرچند گاهی برای تبیین یا تفسیر موضوعات به دوران بعد از رسول اسلام (ص) اشاره می‌شود. https://www.saas-journals-ac.ir/article_241922_1f306c2cdc8575cdf9c9e4a60010916c.pdf